Jak prawidłowo żywić dziecko?

Pierwsze 3 lata życia człowieka to czas niezwykle intensywnego rozwoju. Nigdy później człowiek nie rośnie tak szybko, a zmiany w organizmie nie są tak dynamiczne. Czasem zapominamy, że dziecko to nie mały dorosły. Spójrzmy jednak na proporcje jego ciała – są zupełnie inne niż nasze – osób dorosłych. Wewnątrz również jest inaczej: skład ciała jest odmienny, narządy (mózg, nerki) i układy wciąż dojrzewają, wrażliwość na pokarmy jest większa. To wszystko sprawia, że potrzeby żywieniowe małych dzieci różnią się od potrzeb osób dorosłych.

Czym się różnimy?

Tempo rozwoju i aktywność ruchowa dzieci wymaga 3-4 razy więcej energii w przeliczeniu na kilogram masy ciała niż potrzebują dorośli. Zapotrzebowanie na żelazo, kluczowe dla tworzenia czerwonych krwinek i niezbędne dla zapobiegania anemii, u rocznego dziecka jest takie samo jak u osoby dorosłej (10 mg), ale już na wapń, bez którego kości dziecka nie stwardnieją i nie będą rosły, jest 3 razy większe niż u dorosłego w przeliczeniu na kilogram masy ciała. To tylko kilka przykładów, ale składników niezbędnych dla prawidłowego wzrostu i rozwoju – a zatem i różnic – jest całe mnóstwo.

Prosty wniosek?

Czy wobec tego dzieci powinny jeść więcej? Pamiętajmy, że dzieci mają malutkie żołądki, słabsze ząbki, wciąż dużo mniejsze możliwości trawienia i większą wrażliwość organizmu. To oznacza, że szczególną uwagę należy zwracać na jakość podawanej żywności.

Dieta idealna

Wytyczne, co podawać dzieciom, znajdziemy w schematach żywienia niemowląt (w wersji dla dzieci karmionych piersią oraz karmionych mlekiem modyfikowanym) oraz zaleceniach żywieniowych dla dzieci w wieku od roku do 3 lat stworzonych przez ekspertów pediatrii i żywienia. Pokazują one, jak wygląda dieta idealna i do czego należy dążyć.

Często jednak ten ideał żywieniowy jest trudno osiągalny, a mamy spotykają się z krytyką sposobu, w jaki żywią swoje dzieci. Warto podkreślić, że nie zawsze krytyka ta jest uzasadniona.

Złotą zasadą powinno być podawanie produktów wysokiej jakości, ze sprawdzonych źródeł, w tym produktów przeznaczonych specjalnie dla niemowląt i małych dzieci jako najbardziej dostosowanych składem do potrzeb. Urozmaicanie jadłospisu, czyli podawanie różnorodnych rodzajów żywności pomoże dostarczyć niezbędne składniki odżywcze.

Największy błąd żywieniowy to nadmiar i jednostronność w diecie.

Sól i cukier – z umiarem

Od kilku ziarenek soli dodanej dla podniesienia smaku potrawy przeznaczonej dla dziecka po 1. roku życia nic się nie stanie, ale przedwczesne wprowadzenie soli do jadłospisu niemowlęcia (np. dosalanie posiłków w słoiczkach) i podawanie słonych potraw oraz słonych przekąsek (chipsy, paluszki, chrupki) małym dzieciom obciąża nerki, a w przyszłości grozi wystąpieniem nadciśnienia krwi.

Podobnie jest z cukrem. Trudno go uniknąć, gdyż występuje w wielu produktach i dlatego tym bardziej należy zwracać na niego uwagę. Mała porcja słodkości w jednym „słodyczowym” dniu jest rozsądnym rozwiązaniem. Ale już codzienne dawanie bardzo słodkich produktów i tym samym kontakt zębów z cukrem może powodować próchnicę. Ponadto dzieci, które jedzą słodycze, mają mniejszy apetyt na bardziej wartościowe produkty, co może skutkować sytuacją, że dziecko pozornie dobrze odżywione (np. z nadwagą) ma niedobory pokarmowe (żelaza lub wapnia i witaminy D).